vSmear’de neler görülür?

Serviko vajinal smear (CVS) alınarak hazırlanan preparatlarda hastanın hücresel durumu, hormonal durumu ve mikrobiyolojik durumu değerlendirilebilir.

Smear preparatlarında bulunan elemanlar servikal ve vajinal hücreler, bakteriler, trikomanonas, candida gibi vajinal enfeksiyon etkenleri, kan elemanları ve spermler bulunabilir.

Servikal ve vajinal hücrelerin yapısı kanser ve kanser öncülü lezyonlar hakkında bilgi verirken bu hücre türlerinin sayısı hormonal durumu yansıtır. Dolayısı ile üreme çağındaki ve menopoz dönemindeki kadınlardan alınan smear görüntüleri birbirlerinden farklıdır.

Değerlendirme nasıl yapılır?
Smear testinin sonuçları birkaç değişik ekol şeklinde sınıflanmaktadır. En sık “Papanicolaou Sınıflaması”kullanılır.

Son yıllarda bu sınıflamaya göre çok daha detaylı olan “Bethesda Sınıflaması” popülarite kazanmaktadır.
PAP sınıflaması şu şekildedir;

Klas 1  Normal, atipik hücre yok
Klas 2  Negatif. Selim (benign) bazı hücre değişiklikleri (örneğin enfeksiyon)
Klas 3  Şüpheli. Kesin olarak kanser hücresi olmayan anormal hücreler
Klas 4  Zayıf pozitif. Büyük olasılıkla habis (malign) hücreler
Klas 5  Kuvvetli pozitif. Tartışmasız habis (malign) hücreler

 

 

 

 

 

 

Direkt mikroskopi incelemesinde vajinit yapan etkenlerin görülmesi enfeksiyon tanısına oldukça yardımcı olur. Ancak özellikle trikomonas enfeksiyonlarında hatalı olarak habis tanısı konabilir.

1991 yılında Bethesda sınıflaması yeniden modifiye edilmiştir. Giderek yaygınlık kazanan bu sınıflamaya göre smear testi bir tanı aracı değil sadece tıbbi bir konsültasyondur.

Smear (yayma) testinin uygulamasının yaygınlaşmasıyla bu hastalıktan ölüm oranı %50 azalmıştır. Smear testi, jinekolojik muayene sırasında özel bir fırça ile vaginal akıntı ve mukozadan hücre alınması ve bunun özel yöntemlerle yayılarak patolojik olarak incelenmesidir. Gebelerden de ilk 3 ay içinde alınabilir. Kolay ve ağrısızdır. Kanamasız bir dönemde alınmalı, 24 saat öncesine kadar ilişkide bulunulmamalı, vagina yıkanmamalı, enfeksiyon akıntı varsa önce tedavi edilmelidir. Ayrıca hücrelerin değerlendirilmesi yanı sıra mantar ve bazı bakteriyel enfeksiyonların saptanmasında da yardımcıdır. Amaç daha kanser gelişmeden hücre değişikliği düzeyinde 6-10 yıl öncesinde hastalığı yakalamak, bunun için ileri tetkik yani biyopsi için aday hastaları belirlemektir. Bugün gündemde olan dünya da kabul edilen tarama programı:
İlk Smear testi için 21 yaş beklenmeli, 21-30 yaş arası 3 yılda bir yapılmalıdır.
30-65 yaş arası HPV virüs tayini ile (eğer negatif ise) 5 yılda bir yapılmadır.
65 yaş üzerinde ise eğer son 10 yıl içerisinde yapılan smear testlerinde sorun yoksa hiç yapılmayabilir.
Yine rahmi iyi huylu sebeplerle alınmış olan hastalardan hiç
smear alınmayabilir.

Bununla birlikte smear testinin yaklaşık % 20 oranında yanılma payı olduğu ve HPV tiplemesinin maliyeti düşünülürse ülkemiz koşullarında yine senede bir kez 21 yaştan sonra tüm kadınlara smear testi uygulanmasının uygun olduğu kabul edilmelidir.

HPV (Human Papilloma virüs) toplumda oldukça yaygın olup, çoğunlukla cinsel temasla bulaşmakta yaklaşık 80 tipten oluşan bir kısmı düşük risk içeren (siğil yapan) bir kısmı da yüksek riske (yani rahim ağzı hücrelerini değiştirme potansiyeline) sahip bir virüstür. HPV tip 16 ve 18 rahim ağzı kanserlerinin % 70’inden sorumludur. Günümüzde bu iki yüksek riskli grup için aşı geliştirilmiştir. Dolayısıyla tüm genç erişkin kadınların aşılanması kanser oranını % 70 azaltacaktır. (Fakat diğer 80 e yakın HPV tipi mevcuttur) Tiplerin varlığından dolayı aşılı kadınlar da smear testiyle taranmaya devam edilmelidir. Smear testi ucuz ve uygulanması kolay olan ve büyük kitleleri tarayabilen dolayısıyla rahim ağzı kanserine aday hastaları belirleyen, doğurganlığı ve hatta hayat kurtaran bir test olup, HPV tiplemesiyle beraber yapılması duyarlılığını artırmaktadır.

Anormal smear varlığında sıklıkla rapor edilen tanımlama “servikal intraepitheliyal neoplazi (CIN)”dir.

Kısaca CIN olarak tanımlanan bu bulgu Papanicolaou sınıflamasında Klas 3’ün alt gruplarıdır. CIN 1 hafif, CIN 2 orta, CIN 3 ise şiddetli dispalaziyi tanımlar.

Bethesda sınıflamasına göre ise CIN 1 LSIL’e, CIN 2 ve 3 ise HSIL’e eşittir.

Raporda, hazırlanan preparatın ve bu preparatta bulunan hücre sayısının sitolojik tanı için yeterli olup olmadığı mutlaka belirtilmelidir.

Hamilelikte smear testi yapılır mı?
İdeal olan hamile kalmaya karar verildiğinde genel bir muayeneden geçmek ve bu aşamada smear testini yaptırmaktır ancak bunun mümkün olmadığı durumlarda ilk hamilelik kontrolünde doktorunuz size en son smear testinizi ne zaman yaptırdığınızı soracaktır. Eğer arada geçen süre uzunsa smear testinizi yapacaktır. Hamilelikte PAP smear yapılmasının hiçbir sakıncası yoktur.

Eğer arada geçen süre uzunsa smear testinizi yapacaktır. Hamilelikte PAP smear yapılmasının hiçbir sakıncası yoktur.

Ayrıca gebelik bir kişide ileri yaşlarda görülebilecek rahim, meme ve yumurtalık kanserlerini azaltmakla birlikte rahim ağzı (servix) kanserleri’ni arttırmaktadır. Bu yüzden çoğu hekim tarafından gebeliğin ilk üç ayı içinde rutin smear testi uygulanmaktadır.

İşlem öncesi dikkat edilmesi gereken noktalar

Smear alınmasından önce 24 saat süre ile cinsel ilişkide bulunulmaması sonuçların daha güvenilir olmasına yardımcı olur.
Smear alınmasından önce en az 72 saat süre ile herhangi bir vajinal krem ya da ilaç kullanılmamalı, vajinal duş yapılmamalıdır.
Test için en ideal zaman adet kanamanız bittikten 10 gün sonrasından başlayarak ilk adet döneminize kadar olan süreçtir.
Kanama varlığında kanamanız çok miktarda değilse ve gerekli görülür ise smear alınabilir.
Önemli olan noktalardan birisi de smear’ı değerlendirecek olan patoloğun özellikle bu konuda deneyimli olmasıdır.

Smaer testi güvenilirliği nasıldır?
Smear taramasında yanlış negatif oranı yaklaşık % 25’dir. Yani klinik olarak habaset (kötü) olduğu halde smear’ın normal çıkması olasılığı % 25’dir. Burada smearın alınış tekniğindeki hatalardan patoloğun deneyimine kadar pek çok faktör rol oynar.