Adet dönemi dışındaki vajina kanamasına ne sebep olur? Olası tüm nedenleri ve nasıl tedavi edileceğini bugünkü yazımızda öğrenin.

Kadınlarda yumurtlamanın ve üreme yetisinin göstergelerinden birisi olan adet kanamalarının normal şartlar altında 21 – 35 gün aralıklarla ve 3 – 7 gün süre ile olması beklenir. Bu sınırlar içinde gerçekleşen adet kanamalarının normal olduğu kabul edilmektedir. Ancak kadının adet dönemleri düzenli değilse, kanama süresi normalden uzun ve fazla ise, kanama dönemleri değişiklik gösteriyorsa anormal rahim kanaması olarak adlandırılan durum ortaya çıkar.

Ergenliğe girişle birlikte başlayan adet dönemlerinde; yumurtalıklardan salgılanan östrojen ve progesteron hormonu rahmin iç yüzeyini kaplayan ve endometrium adı verilen tabakada değişikliklere neden olur. Ortalama her ay, adet kanamasının başlangıcından yaklaşık 12 – 14 gün sonra yumurtalıklardan herhangi birisinden bir adet yumurta serbest bırakılır ve böylelikle “yumurtlama” dene olay gerçekleşmiş olur. Yumurtalıktan çıkan yumurta fallop tüpü denilen kanalların herhangi birisinin içine girerek sperm ile dölleneceği alana ulaşmaya çalışır. Eğer o yumurtlama döneminde korumasız cinsel ilişki yaşanmamış ya da yaşanmasına rağmen döllenme olmamışsa gebelik oluşmaz ve adet döneminin başında artan hormon seviyeleri azalmaya başlar. Bu azalma hızlandığında ise olası bir gebelik için hazırlanan ve kalınlaşan rahim içi dokusu kendiliğinden pul pul dökülür. İşte bu şekilde aylık adet kanaması ortaya çıkar.

Kadının adet dönemi kanamanın başladığı ilk günden itibaren başlar ve gelecek adet döneminin ilk gününe kadar devam eder. İşte bu süreç normal şartlar altında yaklaşık 28 gün sürer. Ancak her şeyin normal seyrettiği pek çok kadında birkaç gün daha kısa ya da daha uzun da olabilir. Fakat döneminin 35 günden daha uzun veya 21 günden kısa olması durumu anormal olarak düşünülür. Adet kanamasının 3 normal dönem boyunca yada 6 ay boyunca hiç olmaması “amenore” olarak adlandırılır. Hiç de normal olmayan bu durumun, çok ciddi ya da daha hafif çeşitli nedenleri olabilir. bu bakımdan adet dönemlerinde değişiklik, gecikme ya da her hangi bir anormallik olduğunu fark eden kadın vakit kaybetmeden doktora gitmelidir.

 

Anormal rahim kanamaları hangileridir?

 

Adet dönemi dışında vajinal kanama yaşadığınızı fark ederseniz, hemen bir jinekoloğa danışmalı ve nedenini öğrenmelisiniz.

Adet döneminiz süresince meydana gelen vajinal kanama, ay başı kanaması olarak adlandırılır ancak adetle ilgisi olmayan kanamalar metroraji olarak bilinir.

Metroraji, adet dönemi dışında vajinadan kan gelmesine verilen isimdir. Birkaç farklı faktöre bağlı olabilir ve pek çok insan adet düzensizliğinden kaynaklandığını düşünür ancak bu doğru değildir.

Adet dönemi dışındaki kanama, vücudunuzda bir şeylerin yanlış olduğunu gösterir. Bu nedenle kanama sebebinin bir an önce belirlenmesi ve oluşacak herhangi bir komplikasyonun önlenmesi oldukça önemlidir.

Adet dönemleriniz düzenliyse ve bu dönemler dışında bir kanama gözlemlerseniz panik olmayın. Sadece kanamanın nedenini belirlemeye çalışın.

Eğer böylesi kanamalar yaşıyor ama nedenini bilmiyorsanız bugünkü yazımızda adet dönemi dışındaki kanamaların temel nedenlerinden bahsedeceğiz.

Anormal kanamaları birçok nedenden kaynaklanıyor olabilir. Bu konuda doktor, hastanın yaş gurubunda en sık görülen anormal kanama nedenlerini kontrol ederek kanama nedeninizi daha kolay bir şekilde saptayabilir. Anormal rahim kanamalarına sebep olan etkenlerin bazıları çok basit bir sorundan kaynaklanabiliyorken, bazıları ise çok ciddi ve önemli olabiliyor. Ancak sebebi her ne olursa olsun mutlaka kontrol edilmeli ve müdahale edilmelidir. Anormal rahim kanamalarına sebep olan etkenler genel olarak;

Hormonsal bozukluklar
Tiroit bezi sorunları
Bazı ilaçların kullanımı
Gebelik
Düşük
Dış gebelik vakası
Bazı doğum kontrol yöntemleri
Rahim veya rahim ağzında oluşan iltihaplar
Miyomlar
Pıhtılaşma sorunları
Polipler
Rahim, rahim ağzı veya vajina kanseri gibi kanser türleri
Kronik medikal sorunlar (troit, şeker hastalığı)

Adet dönemleri dışındaki kanamanın nedenleri

Kanamaya neden olabilecek pek çok neden vardır ancak jinekologlar bu kanamaları üçe ayırır:

  • Vajinal
  • Rahim
  • Yumurtalık

Kanama bu üç bölgeden kaynaklanabileceğinden, kanamanın pek çok sebebi olabilir.

Doğum kontrol hapları

doğum kontrol hapı tutan kadın

Özellikle rahim içi araçlar (RİA) ve doğum kontrol hapları gibi doğum kontrol yöntemleri düzensiz kanamalara neden olabilir.

Bu gibi durumlarda, kanamanın nedeni haplardaki hormon seviyesi ya da araçların rahim içerisine yerleştirilmesidir.

Yeni bir doğum kontrol yöntemine başladıysanız ve kanama meydana geldiyse, durumu kontrol altına almak ve daha ciddi bir sorun oluşmasını engellemek için doktorunuza danışın.

Kullanacağınız herhangi bir doğum kontrol yönteminin adet döngünüzü değiştirmesi normaldir. Kanamanın yoğun olduğu ya da tam tersine az olduğu adet dönemleri yaşayabilirsiniz.

Hormonal değişiklikler

Kadın vücudu, adet döngüsünün düzenlenmesinden sorumlu olan östrojen ve progesteron isimli iki ana hormon üretir.

İkisi arasında bir dengesizlik olduğunda, adet döngüsü dışında da kanamalar meydana gelebilir.

Bu hormonal değişiklik çok ağrılı adet dönemlerine, yoğun bir kanamaya ve adet dönemi dışında kanamalara neden olabilir.

Hormonal dengesizliklerin sebepleri şunlar olabilir:

  • Tiroid problemleri
  • Polikistik over sendromu
  • Obezite
  • Doğum kontrol hapı kullanımını aniden kesmek

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CYBH)

bacaklarını kapatmış kadın

Özellikle bel soğukluğu gibi cinsel yolla bulaşan hastalıklar, korunmasız bir cinsel ilişki sonrası vajinal kanama belirtilerine neden olabilir.

CYBH belirtilerinin bazıları şunlardır:

  • Ateş
  • İdrar sırasında yanma veya ağrı
  • Cinsel ilişki sırasında ağrı
  • Olağandışı vajinal akıntı

Bunların hepsi adet dönemi dışında kanamaya neden olabilir.

Bu belirtilerden herhangi biriyle karşılaşırsanız olası bir komplikasyonu önlemek ve gerekli tedavinin uygulanması için bir an önce doktora danışmak çok önemlidir.

Enfeksiyonlar

Enfeksiyon, vajinal kanamanın en yaygın nedenlerinden biridir. Vajinanızı ve idrar yolunuzu etkileyebilir.

İltihap ve tahriş, enfeksiyon oluştuğunda düzensiz kanamalara neden olabilir ancak bu kanamalar genellikle hafiftir.

Aşağıdaki durumlar nedeniyle enfeksiyon kapabilirsiniz:

  • Temizliğe özen göstermemek
  • Hormon dengesizlikleri
  • Cinsel yolla bulaşan hastalıklar
  • Vajinal Duşlar

Menopoz

Perimenopoz olarak bilinen süreçte, düzensiz kanamalar ortaya çıkabilir. Bu, menopoz döneminde hafif lekelenmelerin ya da kanamaların olduğu bir zamandır.

Artık adet döneminiz görmediğinizde ve yumurtalıklarınız artık fonksiyonunu yitirdiğinde bile, bazı kadınlarda kan gibi kahverengi bir akıntı gözlemlenebilir.

Rahimde polipler

vajinal kanama

Rahimde poliplerin büyümesi vajinal kanamalara neden olabilir. Pek çok kadın hiçbir değişiklik fark etmezken, bazı kadınlarda farklı semptomlar meydana gelebilir.

Vajinadan kan gelmesi ve karın bölgesinde kramplar meydana gelmesi, rahminizde bir şeylerin ters gittiğini gösterir.

Tümör

Rahim içinde oluşan iyi huylu tümörler bir jinekolog tarafından tespit edilebilirler.

Tümörlerin bazı belirgin belirtileri şunlardır:

  • Cinsel ilişki sırasında ağrı
  • Sık idrara çıkma ihtiyacı
  • Adet dönemi dışında kanama

Yumurtalık kistleri

Yumurtalık kistleri, yumurta salınımından sonra yumurtalıklarda ve ruptürlerde üretilir. Bu ruptür kramp, karın ağrısı ve vajinal kanamalara neden olur.

Kistler, adet dönemi dışında meydana gelen kanamaların en yaygın nedenidir.

Adet döneminiz dışında bir kanamanız olursa, jinekoloğunuza görünmenizi öneririz. Böylece durumun nedeni anlaşılır ve daha ciddi bir sağlık problemi önlenmiş olur.

 

Anormal rahim kanamalarının tanısı nasıl konur?

Anormal kanama tanısı konabilmesi için doktor, öncelikle hastanın kişisel ve ailesel sağlık öyküsünü alır. Bunun için hastanın;

Geçmişte yaşadığı veya halen var olan hastalıkları
Kullanmış olduğu ya da hala kullandığı ilaçlar
Doğum kontrol hapı kullanıp kullanmadığı
Kilosu
Beslenme alışkanlıkları
Egzersiz yapıp yapmadığı
Yaşamındaki genel stres düzeyi
Normal adet
Fizik muayene
Kan sayımı ve eğer gebelik varsa bunu gösteren kan testleri sonuçları gibi pek çok faktör incelenir.

Yukarıda sıralanan faktörlerin yeterli olmadığı durumlarda daha detaylı bir inceleme ile anormal rahim kanamasına tanı koyabilmek için daha ileri tetkikler gerekebilir. Bu bağlamda;

Hastanın hormon düzeylerine bakılır.

Rahim içinin bir kateter yardımıyla kazınması sonrası alınan parçanın, mikroskop altında değerlendirmesi işlemi olan endometrial biyopsi yapılır.

Pelvik organlar ultrason muayenesi ile incelenir.

Plastik bir kateter kullanılarak rahim içinin steril sıvı ile doldurulması sonrasında vajinal yolla yapılan ultrasonik değerlendirilme olan sonohisterografi (SİS) yapılır.

Teleskop gibi ince bir alet yardımıyla vajina ve rahim ağzından geçilerek rahim içinin incelenmesi işlemi olan histeroskopi yapılır.

Rahim ağzındaki açıklığın genişletilerek, rahim içini döşeyen tabakadan kazımayla ya da vakumla örnek alınması, alınan parça mikroskop altında incelenmesi işlemi olan dilatasyon ve kürtaj yapılabilir.

Rahim içine ve fallop tüplere verilen kontrast maddenin röntgen ile gösterilmesi işlemi olan histerosalpingografi yapılabilir.

Karından göbeğin hemen altından yapılan ince bir kesiden karın içine ince bir teleskopun yerleştirilmesi yoluyla karın içinin incelenmesi işlemi olan laparoskopi yapılabilir.

Anormal rahim kanamaları nasıl tedavi edilir?

Anormal kanamalarını tedavi etmek için doğru yöntemin belirlenmesi; buna sebep olan etkene, hastanın yaşına, kanamanın şiddetine, çocuk isteyip istemediği gibi birçok faktöre bağlıdır. Bu amaçla hormon tedavisi, ilaç tedavileri veya cerrahi yöntemler de uygulanabilir.

Hormon tedavisi

Hastanın adet kanamalarının düzenli olması için doktor, doğum kontrol hapı reçete edebilir. Bu şekilde çoğunlukla diğer şikayetler de ortadan kalkabilir. Progesteron hormonu, endometrial hiperplazi adı verilen rahim içi kalınlaşmasının, tedavi edilmesini ve önlenmesini sağlar. Anormal rahim kanamalarının hormonlarla kontrol altına alınmaları birkaç ay sürebilir. Bu sürecin ilk dönemlerinde fazla olan kanamalar, takip eden süreçte hafifler ve zamanla biter.

İlaç tedavileri

Anormal adet kanamalarının kontrol edilebilmesinde hormon ilaçlarının dışında İbuprofen’ne benzer nonsteroidal antiinflamatuar ilaçlar da yardımcı olabilir. Bun ilaçlar ayrıca adet sancılarını azaltabilmekteler. Bunun dışında pıhtılaşmaya etki ederek tedavi imkanı sağlayan ilaçlar da kullanılabilir.

Cerrahi müdahaleler

Bazı anormal rahim kanamaları miyom veya polip gibi anormal yapıların var olmasından kaynaklanabilmektedir. Böyle vakalarda bunların çıkarılması için cerrahi işlem gerekmektedir. Bu tür durumda histeroskopi uygulanabileceği gibi, bazen de açık cerrahi yapılır. Bu bağlamda endometrial ablasyon, yani rahim içinin elektrik, lazer, ısı veya dondurma yollarından herhangi birisi ile tahrip edilmesi işlemi de anormal rahim kanamalarının tedavisinde kullanılır. Endometrial ablasyon, kanamaların kalıcı olarak ortadan kaldırılmasının istendiği durumlarda tercih edilir. Ancak mutlaka tedaviden önce endometrial biyopsi alınmalıdır. Anormal rahim kanamalarında rahmin alınması işlemi olan Histerektomi de sıklıkla kullanılan bir başka girişimdir. Ancak unutulmamalıdır ki histerektomi ve endometrial ablasyon işlemlerinin ardından kadın bir daha hamile kalamaz. Bu sebeple de tedaviye karar vermeden önce bu seçeneklerin düşünülmesi gerekir.